Vì sao 3 cách trị gà chọi khò khè năm 2026 vẫn gây tranh cãi
Gà chọi bị khò khè không phải lúc nào cũng chỉ là cảm lạnh, và tỏi gừng không thể thay thế chẩn đoán thú y. Tại Việt Nam, nguyên nhân thường liên quan đến CRD, viêm phế quản truyền nhiễm, bụi chuồng, độ ẩm hoặc tổn thương sau vần đòn. Ba hướng xử lý được nhắc đến nhiều gồm cách ly, cải thiện chuồng trại và dùng thuốc theo chỉ định; trong đó, cách ly là lựa chọn quan trọng nhất để hạn chế lây lan. Gà thở há mỏ, tím mào, chảy dịch mũi hoặc bỏ ăn quá 24 giờ cần được kiểm tra sớm. Tổ chức Thú y Thế giới WOAH và Cẩm nang Thú y Merck đều nhấn mạnh rằng bệnh hô hấp ở gia cầm có thể do nhiều tác nhân khác nhau, không thể xác định chỉ bằng tiếng thở. Hãy tách riêng gà bệnh, giữ chuồng khô thoáng và gọi bác sĩ thú y trước khi tự dùng kháng sinh.
Gà chọi bị khò khè thường khiến người nuôi hoảng hốt rồi vội mua thuốc theo lời truyền miệng. Đây là phản ứng dễ hiểu, nhưng cũng là lúc những “thần dược ba ngày khỏi hẳn” xuất hiện như nấm sau mưa — nghe rất oai, bằng chứng thì đi vắng. Hướng Dẫn Đá Gà khuyến nghị tiếp cận vấn đề theo thứ tự: nhận diện dấu hiệu, tách đàn, kiểm tra môi trường và chỉ điều trị khi có cơ sở phù hợp. Nội dung dưới đây tập trung vào chăm sóc sức khỏe gà chọi, không cổ vũ việc đưa gà bệnh vào thi đấu hay sử dụng thuốc không kiểm soát.
Muốn hiểu thêm về điều kiện nuôi và phục hồi thể lực, bạn có thể xem cẩm nang chăm sóc gà chọi khỏe mạnh. Việc này đặc biệt hữu ích với gà vừa trải qua vần đòn, vận chuyển xa hoặc thay đổi thời tiết đột ngột.
Nếu cần bắt đầu từ các nguyên tắc cơ bản, hãy tham khảo nội dung liên quan dưới đây.
3 cách xử lý gà chọi bị khò khè đáng chú ý
Danh sách dưới đây được xếp theo mức độ an toàn và tính thực tế, không phải theo lời quảng cáo “uống một lần là khỏi”. Cách ly và cải thiện chuồng đứng đầu vì giúp giảm lây nhiễm, trong khi tỏi gừng chỉ nên xem là biện pháp hỗ trợ dinh dưỡng, không phải thuốc chữa CRD hay viêm phế quản.
- Cách ly và theo dõi: phù hợp với mọi trường hợp có dấu hiệu hô hấp.
- Sửa môi trường chuồng: cần thiết khi chuồng ẩm, nhiều bụi, có mùi amoniac hoặc gió lùa.
- Thảo dược và thuốc thú y: chỉ dùng hỗ trợ hoặc điều trị khi xác định nguyên nhân, đúng liều và đúng thời gian.
Một chi tiết thường bị bỏ qua là tiếng khò khè có thể xuất hiện sau khi gà vận động mạnh do dị vật, chất nhầy hoặc chấn thương vùng hầu họng. Vì vậy, không nên gom mọi trường hợp vào một nhãn bệnh duy nhất. Cẩm nang Thú y Merck phân biệt nhiều bệnh hô hấp ở gia cầm dựa trên triệu chứng đi kèm, tốc độ lây lan và tổn thương thực tế; tiếng thở chỉ là một mảnh ghép, không phải toàn bộ câu trả lời.
1. Cách ly và kiểm tra dấu hiệu nguy hiểm
Đưa gà có tiếng khò khè sang khu riêng, dùng máng ăn và máng uống riêng, đồng thời ghi lại thời điểm bắt đầu triệu chứng. Theo dõi nhịp thở khi gà nghỉ, lượng nước uống, phân, dịch mũi và màu mào trong ít nhất 24 giờ. Nếu có thở há mỏ, cổ vươn dài, tím tái, mất thăng bằng hoặc chết nhanh trong đàn, cần liên hệ thú y ngay thay vì tiếp tục thử mẹo dân gian.
2. Vệ sinh và điều chỉnh chuồng
Nền chuồng cần khô, không đọng nước và không bịt kín hoàn toàn. Người nuôi nên dọn phân, thay chất độn ẩm, giảm bụi từ thức ăn nghiền và tránh để gà nằm ngay luồng gió lạnh. Một thông tin thực tế đáng chú ý: mùi khai nồng không chỉ khó chịu mà còn gợi ý nồng độ amoniac cao; khí này kích ứng niêm mạc hô hấp và làm gà dễ tổn thương hơn trước tác nhân gây bệnh.
3. Hỗ trợ bằng tỏi, gừng và dinh dưỡng
Tỏi và gừng có thể được dùng với lượng nhỏ như thực phẩm hỗ trợ, nhưng chưa có cơ sở để khẳng định chúng tiêu diệt được Mycoplasma gallisepticum hoặc virus gây bệnh Newcastle. Không ép nước tỏi đặc vào miệng gà đang khó thở vì có thể gây sặc, bỏng niêm mạc hoặc làm tình trạng xấu hơn. Nước sạch, thức ăn dễ tiêu và nghỉ ngơi vẫn quan trọng hơn một công thức gia truyền được viết bằng giọng chắc nịch.
Vì sao cách ly là lựa chọn số 1?
Cách ly là bước ưu tiên vì gà khò khè có thể mắc bệnh lây qua dịch tiết, giọt bắn, bụi chuồng hoặc dụng cụ dùng chung. Trong 24–48 giờ đầu, việc tách riêng giúp giảm tiếp xúc, cho phép theo dõi diễn tiến và cung cấp thông tin hữu ích cho bác sĩ thú y. Đây là biện pháp kiểm soát rủi ro, không phải phương pháp chữa bệnh hoàn chỉnh.
Một số bệnh như CRD liên quan đến Mycoplasma gallisepticum, còn viêm phế quản truyền nhiễm do coronavirus gia cầm có thể lan nhanh trong đàn. Theo Cẩm nang Thú y Merck, biểu hiện hô hấp cần được đánh giá cùng tuổi gà, điều kiện chuồng và bệnh kế phát. Nói cách khác, cùng là tiếng “khò khè” nhưng nguyên nhân có thể hoàn toàn khác nhau.
Khi cách ly, hãy đặt gà ở nơi yên tĩnh, khô ráo, dễ quan sát và không quá nóng. Không nên nhốt trong hộp kín hoặc phủ khăn dày khiến thông khí kém. Ghi lại bốn dữ liệu: thời điểm phát bệnh, nhiệt độ môi trường, số con có triệu chứng và tình trạng ăn uống. Những dữ liệu này có giá trị hơn việc đoán bệnh dựa trên một đoạn video ngắn trên mạng.
Để xem thêm phương pháp kiểm soát lây nhiễm, hãy đọc hướng dẫn vệ sinh và khử trùng chuồng gà.
Vì sao chuồng trại quyết định mức độ khò khè?
Chuồng ẩm, bí và nhiều bụi làm tăng kích ứng đường hô hấp, đồng thời tạo điều kiện để vi khuẩn, virus và nấm tồn tại lâu hơn. Nhiệt độ thay đổi nhanh, gió lùa trực tiếp và chất độn chuồng ướt thường khiến gà suy yếu sau vần đòn. Sửa môi trường không thay thế thuốc, nhưng nếu bỏ qua bước này thì điều trị dễ thất bại hoặc tái phát.
Theo Tổ chức Thú y Thế giới WOAH, an toàn sinh học là nền tảng để hạn chế bệnh truyền nhiễm ở động vật. Tinh thần này phù hợp với nguyên tắc “Một sức khỏe” của Tổ chức Y tế Thế giới WHO, trong đó sức khỏe động vật, con người và môi trường có liên hệ chặt chẽ. WHO mô tả One Health là “một cách tiếp cận tích hợp, thống nhất”, chứ không phải việc đổ mọi trách nhiệm cho một viên thuốc.
Quy trình vệ sinh nên thực hiện theo thứ tự: đưa gà ra khỏi khu vực, loại bỏ phân và chất độn, rửa sạch, để khô rồi mới sử dụng chất sát trùng phù hợp. Không phun hóa chất khi gà vẫn đang ở trong chuồng và không trộn nhiều chất tẩy rửa với nhau. Sau khi vệ sinh, cần bảo đảm chuồng khô hoàn toàn; nền ướt vừa làm gà lạnh chân vừa khiến công sức khử trùng trở thành màn trình diễn tốn nước.
Một sai lầm đáng chú ý là đóng kín chuồng để “giữ ấm”. Giữ ấm không đồng nghĩa với cắt khí lưu thông. Chuồng nên tránh gió tạt trực tiếp nhưng vẫn có trao đổi không khí ở vị trí cao, giảm mùi khai và hơi ẩm. Nếu gà liên tục dụi mũi, hắt hơi sau khi thay chất độn, hãy kiểm tra bụi trước khi kết luận đó là bệnh truyền nhiễm.
Bạn muốn rà soát toàn bộ điều kiện nuôi trước mùa lạnh? Nội dung checklist chuẩn bị chuồng gà theo mùa sẽ giúp phát hiện các điểm dễ bị bỏ quên.
Hãy xem thêm hướng dẫn thực hành phù hợp với điều kiện chuồng của bạn tại đây.
Khi nào tỏi gừng không còn phù hợp?
Tỏi và gừng chỉ phù hợp ở vai trò hỗ trợ khẩu phần với lượng nhỏ khi gà vẫn tỉnh táo, còn ăn uống và không có dấu hiệu suy hô hấp nặng. Chúng không thay thế thuốc thú y, xét nghiệm hoặc vaccine, đồng thời không có liều chuẩn chung cho mọi giống, trọng lượng và tình trạng bệnh. Nếu gà thở há mỏ, chảy dịch đặc, bỏ ăn hoặc suy nhanh, không nên trì hoãn khám để tiếp tục dùng thảo dược.
Tỏi chứa các hợp chất lưu huỳnh, còn gừng có thành phần tạo vị cay và cảm giác ấm; những đặc tính này giải thích vì sao chúng được dùng trong kinh nghiệm dân gian. Tuy nhiên, “có hoạt chất” không đồng nghĩa với “điều trị được mọi bệnh”. Đặc biệt, không nên cho gà uống nước tỏi cô đặc, rượu thuốc, dầu gió hoặc hỗn hợp cay nóng vì nguy cơ kích ứng đường tiêu hóa và gây sặc.
Điều đáng lưu ý hơn là tỏi, gừng có thể làm người nuôi tưởng gà đang hồi phục chỉ vì tiếng thở giảm tạm thời. Một số bệnh hô hấp có giai đoạn dao động, trong khi tác nhân vẫn tồn tại và tiếp tục lây sang gà khác. Hãy đánh giá cả ăn uống, hoạt động, phân, dịch mũi và số lượng gà mắc bệnh trong đàn. Nếu sau 24–48 giờ chăm sóc môi trường mà không cải thiện, cần chuyển sang đánh giá thú y.
Không tự mua kháng sinh theo tên thuốc nghe quen tai. CRD, viêm phế quản truyền nhiễm, bệnh Newcastle và nhiễm nấm có hướng xử lý khác nhau; dùng sai thuốc có thể che lấp triệu chứng, gây kháng thuốc hoặc làm chậm chẩn đoán. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ cảnh báo việc sử dụng kháng sinh không phù hợp có thể góp phần vào tình trạng kháng kháng sinh — một vấn đề chẳng hề biến mất chỉ vì người nuôi gọi nó là “thuốc mạnh”.
Làm sao phân biệt bệnh nhẹ và dấu hiệu nguy hiểm?
Bệnh nhẹ thường chỉ có hắt hơi hoặc tiếng thở nhỏ, trong khi gà vẫn ăn, uống, tỉnh táo và không có dịch mũi đáng kể. Dấu hiệu nguy hiểm gồm thở há mỏ, tím mào, cổ vươn dài, chảy dịch đặc, tiêu chảy, sụt cân nhanh, liệt hoặc nhiều con bệnh cùng lúc. Gà có biểu hiện nặng cần được cách ly và kiểm tra thú y trong ngày.
Bảng theo dõi sau giúp người nuôi không bị cảm xúc dẫn dắt:
- Mức cần theo dõi: khò khè nhẹ, vẫn ăn uống, không chảy dịch; kiểm tra chuồng và quan sát 12–24 giờ.
- Mức cần gọi thú y: khò khè liên tục, hắt hơi nhiều, chảy nước mũi, giảm ăn; không tự tăng liều thuốc.
- Mức khẩn cấp: há mỏ thở, tím tái, co giật, chết đột ngột hoặc nhiều gà bệnh; tách đàn và liên hệ thú y ngay.
Một điểm ít được nhắc đến là bệnh hô hấp không phải lúc nào cũng biểu hiện giống nhau giữa gà trưởng thành và gà non. Gà non có thể suy nhanh hơn do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, còn gà trưởng thành đôi khi vẫn ăn nhưng mang mầm bệnh kéo dài. Vì vậy, “vẫn ăn được” không đủ để kết luận gà khỏe hoặc không lây bệnh.
Nếu gà vừa thi đấu, hãy kiểm tra thêm vùng hầu, miệng, cổ và các vết thương ngoài da. Máu khô, dị vật hoặc phù nề sau va chạm có thể làm thay đổi tiếng thở. Tuy nhiên, không đưa vật nhọn vào họng để tự lấy dị vật và không ép gà uống khi nó đang thở gấp. Những thao tác vụng về kiểu này thường chỉ khiến vấn đề có thêm một lớp rắc rối, rất đúng tinh thần “chữa bệnh bằng cách tạo bệnh mới”.
Để theo dõi sau điều trị, hãy xem bảng nhận biết dấu hiệu sức khỏe ở gà chọi.
Chọn cách nào cho từng tình huống?
Không có một công thức duy nhất cho mọi trường hợp gà chọi bị khò khè. Gà chỉ hắt hơi sau khi dọn chuồng cần xử lý bụi và thông khí; gà khò khè kèm dịch mũi cần đánh giá bệnh hô hấp; gà suy nhanh hoặc nhiều con mắc cùng lúc cần ưu tiên kiểm soát lây lan. Quyết định đúng phụ thuộc vào mức độ nặng, thời gian phát bệnh, số lượng gà mắc và điều kiện chuồng.
| Tình huống | Ưu tiên xử lý | Không nên làm |
|---|---|---|
| Khò khè nhẹ, vẫn ăn uống | Giảm bụi, giữ chuồng khô, theo dõi 24 giờ | Ép uống tỏi đặc |
| Có dịch mũi, hắt hơi kéo dài | Cách ly, gọi thú y, ghi triệu chứng | Tự phối hợp nhiều kháng sinh |
| Thở há mỏ, tím mào | Hỗ trợ thông thoáng, liên hệ thú y khẩn cấp | Cho thi đấu hoặc vần đòn |
| Nhiều gà mắc bệnh | Tách đàn, khử trùng dụng cụ, hạn chế di chuyển | Dùng chung máng ăn, máng uống |
| Sau vần đòn có khó thở | Nghỉ ngơi, kiểm tra thương tích, theo dõi sát | Xoa bóp mạnh vùng cổ họng |
Hướng Dẫn Đá Gà đề xuất người nuôi lưu hồ sơ tối thiểu gồm ngày phát bệnh, thuốc đã dùng, liều lượng, thời gian ngừng thuốc và phản ứng của gà. Thông tin này giúp bác sĩ thú y tránh kê trùng hoạt chất hoặc bỏ sót nguy cơ tương tác. Nó cũng ngăn tình trạng phổ biến: không nhớ đã cho uống gì nhưng vẫn tự tin cho uống thêm một thứ khác — một kiểu quản lý hồ sơ rất sáng tạo, chỉ tiếc là không có lợi cho con gà.
Về phòng bệnh, vệ sinh định kỳ, hạn chế người và dụng cụ ra vào, kiểm soát chuột, chim hoang, độ ẩm và nguồn nước là các biện pháp thiết thực. Lịch vaccine cần được trao đổi với thú y địa phương dựa trên khu vực Việt Nam, tuổi gà và nguy cơ dịch bệnh. Vaccine không chữa con đang bệnh, nhưng có thể là phần quan trọng trong chiến lược phòng bệnh cho đàn khỏe.
Làm sao xếp hạng ba hướng xử lý?
Ba hướng được xếp hạng theo bốn tiêu chí: an toàn 35%, khả năng giảm lây lan 30%, phù hợp với nhiều nguyên nhân 20% và chi phí thực hiện 15%. Cách ly đứng đầu vì có lợi ngay cả khi nguyên nhân chưa rõ; sửa chuồng đứng thứ hai vì xử lý yếu tố kích ứng; tỏi gừng và thuốc chỉ đứng thứ ba do hiệu quả phụ thuộc nguyên nhân và nguy cơ dùng sai.
Hạng nhất: Cách ly và theo dõi
Đây là lựa chọn tổng thể tốt nhất vì gần như không gây rủi ro nếu thực hiện đúng, đồng thời tạo điều kiện quan sát rõ diễn tiến. Nó không làm gà khỏi ngay lập tức, nhưng giúp bảo vệ đàn và cung cấp dữ liệu cho chẩn đoán. Trong các bệnh có khả năng lây, lợi ích kiểm soát dịch thường quan trọng hơn việc tìm một mẹo khiến tiếng khò khè giảm trong vài giờ.
Hạng nhì: Cải thiện chuồng trại
Sửa chuồng là lựa chọn phù hợp nhất khi nguyên nhân liên quan đến ẩm thấp, bụi, amoniac hoặc gió lùa. Chi phí thường thấp hơn điều trị kéo dài, nhưng yêu cầu người nuôi làm đều đặn chứ không chỉ dọn một lần rồi xem như đã chiến thắng môi trường. Chuồng sạch mà nước uống bẩn, máng nhớt hoặc nền liên tục ướt thì hiệu quả vẫn bị kéo tụt.
Hạng ba: Tỏi gừng và điều trị thuốc
Tỏi gừng có thể hỗ trợ khẩu phần, còn thuốc thú y có thể cần thiết khi xác định bệnh và được kê đúng. Tuy nhiên, đây là nhóm có rủi ro cao nhất nếu tự dùng, đặc biệt với kháng sinh. Không nên suy luận rằng thuốc từng hiệu quả với một con gà sẽ phù hợp với toàn bộ đàn, vì tác nhân, trọng lượng, bệnh nền và thời điểm điều trị có thể khác nhau.
Nên chọn phương án nào cho gà của bạn?
Hãy chọn cách ly trước, cải thiện chuồng ngay sau đó và chỉ dùng thảo dược hoặc thuốc theo tình trạng cụ thể. Nếu gà vẫn ăn uống, không khó thở nặng và chỉ có triệu chứng nhẹ, theo dõi 24 giờ trong môi trường sạch có thể hợp lý. Nếu có dịch mũi, suy kiệt, thở há mỏ hoặc nhiều con bệnh, cần liên hệ thú y thay vì kéo dài thử nghiệm tại nhà.
Bốn bước hành động có thể áp dụng ngay:
- Tách gà bệnh khỏi đàn và dùng dụng cụ riêng.
- Ghi lại thời điểm, triệu chứng, lượng ăn uống và số con mắc.
- Làm sạch nền, máng, chất độn; giảm bụi và gió lùa.
- Gọi thú y nếu triệu chứng tăng, kéo dài quá 24–48 giờ hoặc xuất hiện dấu hiệu nguy hiểm.
Không cho gà bị khò khè tham gia vần đòn hay thi đấu. Vận động nặng làm tăng nhu cầu oxy, gây stress và có thể khiến bệnh lan sang những con tiếp xúc gần. Một con gà khỏe thật sự cần thở bình thường khi nghỉ, ăn uống ổn định và phục hồi tốt; vẻ ngoài sung mãn trong vài phút không phải giấy chứng nhận sức khỏe.
Tìm thêm kiến thức về chăm sóc, luyện tập có trách nhiệm và nhận diện rủi ro sức khỏe tại Hướng Dẫn Đá Gà trước khi đưa ra quyết định.
Tóm lại, gà chọi bị khò khè cần được xem là dấu hiệu hô hấp có nhiều nguyên nhân, không phải lời mời gọi thử mọi bài thuốc trong bếp. Cách ly, chuồng khô thoáng và theo dõi có hệ thống là nền tảng; tỏi gừng chỉ mang tính hỗ trợ, còn kháng sinh phải dựa trên chỉ định phù hợp. Phát hiện sớm và không cho gà bệnh vận động sẽ bảo vệ cả con bệnh lẫn đàn còn khỏe.
Nếu muốn xây dựng quy trình chăm sóc chặt chẽ hơn, hãy bắt đầu từ tài liệu sức khỏe đáng tin cậy.
Những câu hỏi thường gặp
Q: Gà chọi bị khò khè là bệnh gì?
A: Gà chọi bị khò khè có thể mắc bệnh hô hấp như CRD, viêm phế quản truyền nhiễm hoặc chỉ bị kích ứng do bụi, ẩm và amoniac. Tiếng thở không đủ để xác định nguyên nhân, vì nhiều bệnh có biểu hiện tương tự. Người nuôi nên kiểm tra dịch mũi, tình trạng ăn uống, số gà mắc và thời gian phát bệnh. Nếu gà thở há mỏ hoặc tím mào, cần liên hệ thú y ngay.
Q: Làm gì khi gà chọi bị khò khè nhẹ?
A: Hãy cách ly gà, giữ chuồng khô thoáng, cung cấp nước sạch và theo dõi trong 24 giờ. Dọn chất độn ẩm, giảm bụi và tránh gió lạnh thổi trực tiếp vào gà. Không ép uống nước tỏi đặc hoặc tự phối hợp kháng sinh. Nếu triệu chứng kéo dài quá 24–48 giờ, gà giảm ăn hoặc xuất hiện dịch mũi, cần được kiểm tra chuyên môn.
Q: Tỏi và gừng có chữa được gà chọi bị khò khè không?
A: Tỏi và gừng chỉ có thể hỗ trợ khẩu phần, không được xem là thuốc chữa CRD hoặc bệnh virus ở gà. Có thể dùng lượng nhỏ khi gà còn tỉnh táo và ăn uống bình thường, nhưng không ép nước cô đặc vào miệng gà đang khó thở. Thảo dược không thay thế cách ly, vệ sinh chuồng, vaccine hoặc thuốc thú y được chỉ định.
Q: Khò khè do cảm lạnh khác gì CRD?
A: Khò khè do lạnh thường liên quan đến gió lùa, nhiệt độ giảm và có thể cải thiện khi chuồng khô ấm, còn CRD thường kéo dài và có thể kèm hắt hơi, dịch mũi hoặc giảm thể lực. Tuy nhiên, hai tình trạng này có thể đồng thời xuất hiện vì lạnh và stress làm sức đề kháng giảm. Chỉ dựa vào tiếng thở là không đủ để phân biệt chắc chắn.
Q: Khi nào cần đưa gà bị khò khè đến bác sĩ thú y?
A: Cần gọi bác sĩ thú y khi gà thở há mỏ, tím mào, cổ vươn dài, bỏ ăn, suy nhanh hoặc có nhiều con mắc cùng lúc. Gà khò khè không cải thiện sau 24–48 giờ cách ly và sửa chuồng cũng nên được kiểm tra. Hãy ghi lại thuốc đã dùng, thời điểm phát bệnh và các dấu hiệu đi kèm để hỗ trợ chẩn đoán chính xác hơn.
Q: Điều trị gà chọi bị khò khè có tốn nhiều chi phí không?
A: Chi phí phụ thuộc vào nguyên nhân, số lượng gà bệnh và việc có cần xét nghiệm hoặc thuốc kê đơn hay không. Vệ sinh chuồng, thay chất độn và cách ly thường là bước ít tốn kém, trong khi điều trị cả đàn sẽ phát sinh nhiều chi phí hơn. Không nên chọn thuốc chỉ vì giá rẻ; dùng sai có thể kéo dài bệnh và làm tăng nguy cơ kháng thuốc.
Q: Gà đang khò khè có được vần đòn hoặc thi đấu không?
A: Không nên vần đòn hoặc thi đấu khi gà còn khò khè, thở bất thường hoặc chưa hồi phục hoàn toàn. Vận động mạnh làm tăng nhu cầu oxy, gây stress và có thể khiến bệnh nặng hơn hoặc lây sang gà khác. Chỉ xem xét trở lại hoạt động khi gà thở bình thường lúc nghỉ, ăn uống ổn định và được đánh giá an toàn theo hướng dẫn thú y.